Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

माझी थोडीशी ओळख. . .

नमस्कार मित्रांनो, मी तुमचा मित्र प्रसाद. ऐतिहासिक ठिकाणांना, स्मारकांना भेट देणे हा माझा एकमेव छन्द असून माझ्या ह्या वेबसाइट वरून मी पाहिलेले  ऐतिहासिक गडकिल्ले, लेण्या, समाधी स्थळे आणि इतर ऐतिहासिक स्मारकांबद्दल उपयुक्त माहिती तुम्हाला देण्याचा मनोमन प्रयत्न मी नक्कीच करेल. मला अशी अपेक्षा आहे कि एखाद्या ठिकाणी भेट देण्यासाठी हि माहिती तुम्हाला नक्कीच उपयुक्त वाटेल.

सुमारे २०१० पासून माझा हा दुर्गभ्रमंती आणि ऐतिहासिक स्मारके पाहण्याचा प्रवास सुरु झाला. पहिल्यांदा काही मित्रांसोबत राजगडला गेलो होतो. तेव्हा पासून हळूहळू एक एक किल्ला जमेल तसं पाहत गेलो. काही लेण्या बघितल्या, पुरातन घाटवाटा भटकलो. अनेक शूरवीर योद्धयांच्या समाधी स्थळांचे दर्शन घेतले. ह्या भ्रमंतीच्या सम्पूर्ण प्रवासात बरेच काही शिकायला मिळाले, पहायला मिळाले, अनुभवायला मिळाले.

Prasad Joshi

निसर्गाची विविध रूपे अनुभवली. ह्या प्रवासात कधी भेटायचा धो धो कोसळणारा धुंवाधार पाऊस. मग सोबत यायचा निसरडा चिखल. बोराएवढे टोपरे, अंगावर सटासट रट्टा देणारे पावसाचे थेंब. तर कधी भेटायचा आकाशातून अक्षरशः आग ओकणारा सूर्यनारायण. तापल्या तव्याप्रमाणे चटके देणारा खडक. रात्री मुक्कामाच्या वेळी आलेला रातकिड्यांचा किर्रर्र आवाज. घनदाट जन्गलामध्ये ऐकलेले पक्ष्यांचे मधुर गुंजारव. ओढयाचा पाण्याचे अवखळपणे खळखळणे. गच्चं धुक्यामध्ये हरवलेली पायवाट. कधी प्रवासात यायचे लांबलचक पसरलेले पठार. तर कधी वरून खाली पाहताच डोळे फिरवणारा डोंगराचा सरळसोट उभा कडा.

किती तरी वेळा किल्ल्याच्या पायथ्याला असलेल्या छोट्याशा खेडे गावातील एखाद्या मंदिरात झोपून रात्र काढली तर काढली कधी गाई-म्हशींच्या सोबत गोठ्यात झोपलो. मोकळ्या माळरानात सतरंजी अंथरून आणि पाठीवरची सॅक उशाला घेऊन कधी वेळ मारून नेली. सुधागड, राजगड ह्या किल्ल्यांवर असलेल्या मंदिरांमध्ये अनेकदा झोपलो. कण्हेरगडच्या पायथ्याला अभयारण्याच्या खोलीमध्ये रात्र काढली. रायरेश्वराच्या पठारावर रात्री दीडला पोचलो तेव्हा मन्दिर बंद होते म्हणुन रात्रभर गप्पा मारत जागा राहिलो. एकना असे कित्येक अनुभव पाठीशी बांधले गेले. प्रत्येक प्रवासाने, प्रत्येक किल्ल्याने काहीतरी नवीन शिकवले. ह्या आत्ता पर्यंत जो अनुभव आला, जे काही शिकायला मिळाले, जे काही पाहायला मिळाले ते खरचं अवर्णनीय होते. चार चौकटीमध्ये बंदिस्त बंदिस्त राहून एका ठराविक पठडीतले सर्वसामान्य आयुष्य जगण्यापेक्षा हा एक हटके अनुभव खूप काही देऊन गेला. पण एक गोष्ट मात्र नक्की आहे कि दीड-दोन तास उन्हामध्ये तळपुन, अंगावरील कपडे घामाने ओलेचिंब करून, छाती फूटेपर्यत दम लागुन, चिखल काटेकुटे सहन करून शेवटी गडमाथ्यावर पोहचल्यावर पहिल्या हवेच्या झुळुकेने जो गारवा जाणवतो त्याच्या सारखे स्वर्गीय सुख जगात दुसरे नाही.

ह्या सम्पूर्ण प्रवासात मी केलेले निरीक्षण आणि माझ्या तुटपुंज्या ज्ञानावर आधारित मी हे लेख लिहिले आहेत. लेख वाचल्यानन्तर तुमचा अभिप्राय मला नक्की कळवा. अजून माहिती हवी आल्यास, लिखाणात काही चूक आढळल्यास, किंवा अजून सुधारणेसाठी तुमचा काही सल्ला असल्यास खाली उल्लेख केलेल्या माझ्या मोबाईल क्रमांकावर तुम्ही मला संपर्क करू शकता. खाली मी आत्ता पर्यंत पाहिलेले किल्ले आणि इतर ठिकाणाची यादीही दिली आहे त्यांबद्दलही माहिती हवी असल्यास निसंकोचपणे संपर्क साधावा.

इतिहास आणि दुर्गभ्रमंती हि अशी नशा आहे जी एकदा का माणसाच्या मनावर चढली कि तिची झिंग सहसा उतरणे अशक्यच. तरी आत्तापर्यन्त पाहिलेल्या ठिकाणांसोबत अजूनही कित्येक किल्ले आणि इतर ठिकाणे विशलिस्ट मधून साद घालत आहे आणि ज्यांमुळे खालील यादी उत्तरोत्तर वाढतच जाणार आहे. माझ्या पुढील भ्रमंतीच्या प्रवासासाठी श्री छत्रपती शिवाजी महाराजांचे आशीर्वाद आणि तुम्हा सर्वांच्या मनोमन शुभेच्छा अशाच पाठीशी असूदेत हीच एकमेव नम्र विंनती.

संपर्क क्रमांक :- 9970193390

Count Forts Caves Samadhi Places Other Places
1 Raigad Karla Sharifji Maharaj Umberkhind
2 Rajgad Bhaje Rajaram Maharaj Dukes Nose
3 Lohagad Bedase Kanhoji Aangre Kalasubaai
4 Visapur Ajnata Bajirao Peshve Katraj To Sinhagad (K2S)
5 Tung Ellora Madhavrav Peshave Mahabaleshwar To Pratapgad
6 Tikona Ghoravadeshwar Mastani Baaisaheb Bhorgiri To Bhimashankar
7 Korigad Pataleshwar Mahadaji Shinde Dhak Bahiri To Bhivgad
8 Rajmachi Lonad Caves Shahaji Maharaj Bara Motechi Vihir
9 Ghangad Tulja Caves Kanhoji Jedhe Wafgaon Holkar Wada
10 Sarasgad Walakh Caves Jiva Mahala Jamgaon Mahadji Shinde Wada
11 Sajjangad Sai Caves Balaji Vishvanath Bhat Cheladi Historical Pillar
12 Purandar Bhandara Caves Chhatrapti Shahu Maharaj Kanhoji Jedhe Wada
13 Devgiri Takali Dhokeshvari Caves Godaji Jagtap  
14 Sinhagad Pateshvar Caves Hambirrao Mohite  
15 Shivneri Gomashi Caves Naro Bapuji Deshpande  
16 Pratapgad      
17 Rohida      
18 Torana      
19 Rayareshwar      
20 Kenjalgad      
21 Bahadurgad      
22 Doulatmangal      
23 Pedaka Fort      
24 ManikPunj      
25 RajDeher      
26 Nastnapur      
27 Kanhergad      
28 Malhargad      
29 Harihar Fort      
30 SangramDurga      
31 Sudhagad      
32 Karnala      
33 HarishchandraGad      
34 Gorakhgad      
35 Sondai      
36 Salher      
37 Mulher      
38 Salota      
39 Hargad      
40 Morgad      
41 Janjira      
42 Kamalgad      
43 Madhu-Makrandgad      
44 Ratangad      
45 Ajinkyatara      
46 Kalyangad      
47 Morgiri      
48 Narayangad      
49 Bhivgad      
50 Mohangad      
51 Kavalya      
52 Santoshgad      
53 Kailasgad      
54 Vasota      
55 Dhak bahiri      
56 KalavantinDurg      
57 Prabalgad      
58 Avachitgad      
59 Ghosalgad      
60 Kulaba      
61 Revdanda      
62 Korlai      
63 Khanderi      
64 Bhairavgad      
65 Mrugagad      
66 Mahuli      
67 Bhandargad      
68 Palasgad      
69 Durgadi Fort      
70 Pimpla      
71 Ahivantgad      
72 Mohandari      
73 Choulher      
74 Manjarsumbha      
75 Anchala      
76 Hatgad      
77 Premgiri      
78 Vardhangad      
79 Mahimangad      
80 Varugad      
81 Padmadurga      
82 Panhala      
83 Vishalgad      
84 Mandavgad      
85 Maheshwari      
86 Kothaligad      
87 Dhavalgad      
88 Brahmagiri      
89 Anjaneri      
90 Ramshej      
91 Dubergad      
92 Pemgiri      
93 Vairatgad      
94 Pandavgad      
95 Jivadhan      
96 Talagad      
97 Birwadi      
98 Chandan      
99 Vandan      
100 Vikatgad      
101 Rajagiri (Gingee)      
102 Krishnagiri (Gingee)      
103 Sajira Fort      
104 Vellore Fort      
105 Alang      
106 Madangad      
107 Kulang      
108 Bhorgiri      
109 Chawand      
110 Hadasar      
111 Nimgiri      
112 Hanumantagad      
113 Kurdugad      
114 Mangad      
115 Vasantgad      
116 Bhushangad      
117 Sadashivgad      
118 Manikgad      
119 Paranda      
120 Kharda      
121 Aausa      
122 Naladurga